બાઇબલને વિજ્ઞાન માનવાની જીદ અને તહજ્જુદ પછી તૂટેલી આસ્થા: આજના યુવાનનો મોટો ધર્મ સંકટ!

જ્યારે તર્ક અને આસ્થા સામસામે આવીને ઊભા રહી જાય છે, ત્યારે માનવ મન એક અજીબ વિમાસણમાં મુકાઈ જાય છે. આવો જ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જ્યાં આજીવન નાસ્તિક રહેલા એક યુવાને સમાજની માન્યતાઓને સમજવા માટે બાઇબલ વાંચવાનો નિર્ણય કર્યો. પરંતુ અહીં ટ્વિસ્ટ એ છે કે તે કોઈ ધાર્મિક શ્રદ્ધાળુ બનવા નથી માંગતો, પણ બાઇબલને સંપૂર્ણપણે એક વૈજ્ઞાનિક અને ઐતિહાસિક ગ્રંથની જેમ તપાસવા માંગે છે.

આ વાત બહાર આવતાં જ ભારે વૈચારિક વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. એક તરફ એવા લોકો છે જેઓ માને છે કે ધર્મગ્રંથોને ઇતિહાસના ત્રાજવે તોળવા જ જોઈએ. એક વિશ્લેષકે દલીલ કરી કે આ માટે આધુનિક NRSV કે ઓક્સફર્ડ એનોટેટેડ સંસ્કરણ જ શ્રેષ્ઠ છે, કારણ કે તેમાં પુરાતત્વીય તથ્યો અને સંદર્ભો આપેલા હોય છે. બીજા એક વ્યક્તિએ ટિપ્પણી કરી કે બાઇબલના શરૂઆતના પ્રકરણો વાંચતાં જ ખબર પડી જાય છે કે તે કોઈ સાયન્સ બુક નથી પણ પ્રાચીન સમયના રૂપકો છે.

Read nextઅંતરની અગ્નિપરીક્ષા: મેદાનના મહાસંગ્રામથી લઈને તૂટતી શ્રદ્ધા અને અકાળ વિદાયની કરુણ દાસ્તાન

પરંતુ આસ્થાવાન વર્ગ આ વાત સ્વીકારવા તૈયાર નથી. એક પરંપરાગત અભ્યાસુએ કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે પવિત્ર વચનોને માત્ર શબ્દો કે ઇતિહાસથી નથી સમજી શકાતા; તેના માટે હૃદયમાં શ્રદ્ધા હોવી અનિવાર્ય છે. શ્રદ્ધા વગર બાઇબલ વાંચવું એ સમુદ્ર કિનારે ઊભા રહીને મોતી શોધવા જેવું વ્યર્થ છે.

આ બૌદ્ધિક ચર્ચા હજુ ચાલી જ રહી હતી ત્યાં આસ્થાનો એક અત્યંત દર્દનાક કિસ્સો સામે આવ્યો. એક યુવાને આક્રંદ કરતાં જણાવ્યું કે તેણે નવી નોકરી મેળવવાની એકમાત્ર આશા સાથે સતત એક મહિના સુધી રાત્રે ઊંઘનો ત્યાગ કરીને તહજ્જુદની નમાઝ અદા કરી હતી. તેને પૂરો ભરોસો હતો કે ખુદા તેની પ્રાર્થના અવશ્ય સાંભળશે. પરંતુ એક મહિનો પૂરો થયો છતાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ નહીં, ઉલટાનું નોકરીના ઇન્ટરવ્યુ આવવાના પણ બંધ થઈ ગયા.

આ નિરાશા સહન ન થતાં આખરે તે યુવાન ભાંગી પડ્યો. તેણે હતાશામાં પાપનો માર્ગ પકડ્યો અને છેવટે નમાઝ પઢવાનું પણ બંધ કરી દીધું. તેણે ભારે હૈયે કબૂલ્યું કે હવે તેને લાગે છે કે ઈશ્વરે તેને ત્યજી દીધો છે. આ ઘટના દર્શાવે છે કે જ્યારે આસ્થા આપણી ધારણા મુજબ ફળ નથી આપતી, ત્યારે સૌથી મજબૂત શ્રદ્ધા પણ કેવી રીતે ધૂળધાણી થઈ જાય છે.

બુદ્ધિથી ઈશ્વરને સમજવાની મથામણ અને અપેક્ષાઓ તૂટતાં વિખેરાઈ જતી આસ્થા વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ ખરેખર વિચારવા જેવો છે. આ ગૂંચવણભરી વાર્તા અને તેના ગહન પાસાઓ પર અમારા શોના હોસ્ટ્સ વિગતવાર ચર્ચા કરી રહ્યા છે.